అక్టోబరు 1: ఆంధ్ర రాష్ట్రం — చరిత్రలో ఈ రోజు

ఈ రోజు విశేషం

1953 స్వతంత్ర భారతదేశంలో తొలి భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రంగా కర్నూలు రాజధానిగా ఆంధ్ర రాష్ట్రం అవతరించింది — పొట్టి శ్రీరాములు త్యాగఫలంగా తెలుగువారికి సొంత రాష్ట్రం సాకారమైన రోజు. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4

ఈ తేదీ ముఖ్య సంఘటనలు

1922 · హాస్యనటుడు అల్లు రామలింగయ్య పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పాలకొల్లులో జన్మించారు మూలం
1953 · ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో ప్రకాశం మంత్రివర్గంలో దామోదరం సంజీవయ్య ఆరోగ్య, హరిజనోద్ధరణ శాఖల మంత్రి అయ్యారు మూలం

అల్లు రామలింగయ్య

జయంతి · 1922 మూలం

ప్రస్థానం →

ఆదుర్తి సుబ్బారావు

వర్ధంతి · 1975 మూలం

ప్రస్థానం →

రఘుపతి వేంకటరత్నం నాయుడు

జయంతి · 1862 మూలం

దినోత్సవాలు

అంతర్జాతీయ వృద్ధుల దినోత్సవం అంతర్జాతీయ మూలం
జాతీయ స్వచ్ఛంద రక్తదాన దినోత్సవం జాతీయ మూలం 1 మూలం 2
ప్రపంచ శాకాహార దినోత్సవం అంతర్జాతీయ మూలం 1 మూలం 2
అంతర్జాతీయ కాఫీ దినోత్సవం అంతర్జాతీయ మూలం

తెలుగు నాట ఈ రోజు

1922 హాస్యనటుడు అల్లు రామలింగయ్య పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా పాలకొల్లులో జన్మించారు. ప్రస్థానం → అల్లు రామలింగయ్య మూలం
1953 కర్నూలు రాజధానిగా తెలుగు మాట్లాడే మద్రాసు రాజ్యం నుంచి ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం అవతరించింది. మూలం
1953 స్వతంత్ర భారతదేశంలో తొలి భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రంగా కర్నూలు రాజధానిగా ఆంధ్ర రాష్ట్రం అవతరించింది; టంగుటూరి ప్రకాశం తొలి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. ప్రస్థానం → ఆంధ్ర రాష్ట్రం మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4
1953 పొట్టి శ్రీరాములు త్యాగఫలంగా కర్నూలు రాజధానిగా ఆంధ్ర రాష్ట్రం అవతరించింది. ప్రస్థానం → పొట్టి శ్రీరాములు మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4
1953 ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో ప్రకాశం మంత్రివర్గంలో దామోదరం సంజీవయ్య ఆరోగ్య, హరిజనోద్ధరణ శాఖల మంత్రి అయ్యారు. ప్రస్థానం → దామోదరం సంజీవయ్య మూలం
1955 అన్నపూర్ణ పిక్చర్స్ తొలి చిత్రంగా కె.వి.రెడ్డి దర్శకత్వంలో దొంగరాముడు విడుదలైంది. ప్రస్థానం → కె.వి.రెడ్డి మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3
1975 మహాకవి క్షేత్రయ్య చిత్రీకరణ తొలి రోజుల్లోనే తీవ్ర అనారోగ్యంతో దర్శకుడు ఆదుర్తి సుబ్బారావు కన్నుమూశారు. ప్రస్థానం → ఆదుర్తి సుబ్బారావు మూలం
2003 తిరుపతి అలిపిరి వద్ద నక్సలైట్ల మందుపాతర దాడి నుంచి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబునాయుడు స్వల్ప గాయాలతో బయటపడ్డారు. ప్రస్థానం → నారా చంద్రబాబునాయుడు మూలం

సంఘటనలు

1854 భారతదేశంలో తపాలా బిళ్ళల ప్రసరణ మొదలయ్యింది. బిళ్ళల పై రాణి విక్టోరియా గారి మొహం ఇంకా భారతదేశం చిత్రాలు ఉండేవి. వాటి అప్పటి వెల సగం ఆణ (రూ. 1/32). భారత్ మూలం
1864 కలకత్తాలో తుఫాను వలన 70,000 మంది మరణించారు. భారత్ మూలం
1880 శ్రీలంకలో భారతదేశంతో ద్రవ్య మార్పిడి మొదలయ్యింది. భారత్ మూలం
1892 భారత రెండు అన్నా నాణెం చెల్లదు ఇంకా శ్రీలంకలో వెండి నాణేలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి. భారత్ మూలం
1926 బల్కంజీ బారి ఇనిస్టిట్యూట్ పిల్లల సంక్షేమం కోసం స్థాపించబడింది. మూలం
1932 ఇండియన్ మిలిటరీ అకాడమీ మొదలయిన రోజు (రైసింగ్డే). మూలం
1932 భారతీయ భాగస్వామ్య చట్టం, 1932 అమలులోకి వచ్చింది. భారత్ మూలం
1949 'మరాఠీ రంగభూమి' అనే నాటక సంస్థ స్థాపించబడింది. మూలం
1958 భారతదేశంలో మెట్రిక్ (దశాంశ) పద్ధతిని, బరువుల కొలతల కోసం ప్రవేశ పెట్టారు. భారత్ మూలం
1959 గౌరవనీయ న్యాయమూర్తి భువనేశ్వర్ ప్రసాద్ సిన్హా భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి అయ్యారు. భారత్ మూలం
1966 భారత పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ స్థాపించబడింది. భారత్ మూలం
1978 బాల్య వివాహ చట్టంలో, వివాహానికి కనీస వయస్సు మగవారికి 21 సంవత్సరాలు, ఆడవారికి 18 సంవత్సరాలు పెంచబడింది. మూలం
1981 ఇండియన్ ఎయిర్‌లైన్స్ విమానాన్ని హైజాక్ చేసిన సూత్రధారి దాల్ ఖల్సా కార్యకర్తలను అరెస్టు చేశారు. మూలం
1982 తొలి CD ప్లేయర్ ను సోని లాంచ్ చేసింది. మూలం
1984 బజరంగ్ దళ్ అన్న హిందూ మత సంస్థ స్థాపన. మూలం
1990 పంజాబ్‌లో రాష్ట్రపతి పాలనను మరో ఆరు నెలలు పొడిగించడానికి రాజ్యాంగం యొక్క 75వ సవరణ బిల్లు సాధారణ మెజారిటీ కోసం లోక్‌సభలో మొదటి దశలో విఫలమైంది. భారత్ మూలం
1990 జస్టిస్ రంగనాథ్ మిశ్రా సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యారు. భారత్ మూలం
1990 మండలం కమిషన్ సిఫార్సుల అమలుపై సుప్రీంకోర్టు స్టే విధించింది. భారత్ మూలం
1997 జనరల్ వి.పి. మాలిక్ భారత దేశము నకు సైనిక ప్రధానాధికారిగా నియామకం. భారత్ మూలం
2000 జనరల్ ఎస్.ఆర్. పద్మనాభన్ భారత దేశము నకు సైనిక ప్రధానాధికారిగా నియామకం. భారత్ మూలం
2001 కాశ్మీర్‌ రాష్ట్ర శాసనసభ భవనంపై తీవ్రవాదులు చేసిన కారు బాంబు దాడిలో 38 మంది చనిపోయారు. భారత్ మూలం
2003 అలిపిరి వద్ద చంద్రబాబు నాయుడుపై నక్సలైట్లు హత్యాహత్నం. మూలం
2006 పాండిచ్చేరి రాష్ట్రం పేరు పుదుచ్చేరిగా మార్చబడింది. మూలం

జననాలు

1542 మరియం-ఉజ్-జమాని, ముఘల్ చక్రవర్తైన అక్బర్ భార్యలలో ఒకరు. మూలం
1842 సుబ్బియర్ సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, భారత న్యాయవాది, న్యాయనిపుణుడు (మ. 1924). భారత్ మూలం
1847 అనీ బెసెంట్, హోంరూల్ ఉద్యమ నేత. (మ.1933). మూలం
1861 నీల్ రతన్ సర్కార్, బ్రిటిష్ భారతీయ వైద్యుడు, విద్యావేత్త. ( మ. 1943 ). భారత్ మూలం
1862 రఘుపతి వేంకటరత్నం నాయుడు, విద్యావేత్త, సంఘసంస్కర్త. (మ.1939). మూలం
1887 పండిట్ హృదయనాథ్ అజుధియనాథ్ కుంజ్రు, రాజకీయవేత్త, సామాజిక కార్యకర్త. మూలం
1890 అంకితం వెంకట భానోజీరావు, విశాఖపట్నంలోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, కింగ్ జార్జి ఆసుపత్రుల నిర్మాణానికి భూమిని దానం చేసిన వితరణశీలి. మూలం
1894 సుధీ రంజన్ దాస్, భారతదేశ సుప్రీంకోర్టు ఐదవ ప్రధాన న్యాయమూర్తి (మ. 1977). భారత్ మూలం
1895 లియాఖత్ అలీ ఖాన్, భారత-పాకిస్తానీ న్యాయవాది, రాజకీయ నాయకుడు, పాకిస్తాన్ 1వ ప్రధానమంత్రి (మ. 1951). భారత్ మూలం
1901 ప్రతాప్ సింగ్ ఖైరాన్, పంజాబ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి. భారత్ మూలం
1904 ఎ. కె. గోపాలన్, భారతీయ విద్యావేత్త, రాజకీయవేత్త (మ. 1977). భారత్ మూలం
1906 సచిన్ దేవ్ బర్మన్, భారతీయ స్వరకర్త, గాయకుడు (మ. 1975). భారత్ మూలం
1906 నికుంజ సేన్, భారత స్వాతంత్ర్య పోరాట విప్లవకారుడు, రైటర్స్ బిల్డింగ్స్ క్యాంపెయిన్ వ్యవస్థాపకుడు. (మ. 1986 ). భారత్ మూలం
1908 గడిలింగన్న గౌడ్, కర్నూలు నియోజకవర్గపు భారతదేశ పార్లమెంటు సభ్యుడు. (మ.1974). మూలం
1913 జనరల్ హర్బక్ష్ సింగ్, పద్మ విభూషణ్, వీర చక్ర అవార్డు పొందిన భారతీయ సైనిక అధికారి. భారత్ మూలం
1915 కళాధర్, చిత్ర కళా దర్శకుడు. (మ.2013). మూలం
1918 గోవిందప్ప వెంకటస్వామి, భారతీయ నేత్ర వైద్యుడు (మ. 2006). భారత్ మూలం
1919 మజ్రూహ్ సుల్తాన్‌పురి, భారతీయ కవి, పాటల రచయిత (మ. 2000). భారత్ మూలం
1921 తిక్కవరపు వెంకట రమణారెడ్డి, హాస్య నటుడు. (మ.1974). మూలం
1922 అల్లు రామలింగయ్య, హాస్య నటుడు. (మ.2004). మూలం
1928 శివాజీ గణేశన్, తమిళ సినీ నటుడు (మ. 2001 ). భారత్ మూలం
1934 భువన్ చంద్ర ఖండూరి, భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన నాయకుడు, ప్రస్తుత ఉత్తరాఖండ్ ముఖ్యమంత్రి. భారత్ మూలం
1934 చేకూరి రామారావు, తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచానికి విమర్శకులు, భాషా శాస్త్రవేత్త. (మ.2014). మూలం
1939 ఎల్కోటి ఎల్లారెడ్డి, మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ శాసనసభ్యుడు, మాజీ మంత్రి. (మ.2015). మూలం
1942 బోయ జంగయ్య, రచయిత. (మ.2016). మూలం
1945 రామ్ నాథ్ కోవింద్, 14వ భారత రాష్ట్రపతి. భారత్ మూలం
1947 దల్వీర్ భండారీ, భారతీయ న్యాయవాది, న్యాయమూర్తి. భారత్ మూలం
1951 జి.ఎం.సి.బాలయోగి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ కు చెందిన పార్లమెంట్ సభ్యుడు, తొలి దళిత లోక్‌సభ స్పీకర్. (మ.2002). మూలం
1961 నిమ్మగడ్డ ప్రసాద్, ఫార్మా మాట్రిక్స్‌ ఫార్మా సంస్థ అధిపతి, వాన్‌పిక్‌ నిర్మాణ కాంట్రాక్టర్, వ్యాపారవేత్త.మాట్రిక్స్‌ ప్రసాద్‌ అంటారు. మూలం
1969 మహేష్ ఠాకూర్, భారత నటుడు. భారత్ మూలం
1984 వినీత్ శ్రీనివాసన్ భారత గాయకుడు, నటుడు, దర్శకుడు, రచయిత, నిర్మాత. భారత్ మూలం
1990 అనుష్క రంజన్, భారత నేటి, మోడల్. భారత్ మూలం
1992 మడోన్నా సెబాస్టియన్, మలయాళ, తమిళ, తెలుగు, నటి గాయని. మూలం
1998 జెహాన్ దారువాలా, భారత ఫార్ములా 2 రేసింగ్ డ్రైవర్. భారత్ మూలం

మరణాలు

1939 వెన్నెలకంటి సుబ్బారావు, ఆంగ్లంలో తొలి స్వీయచరిత్ర కర్త. (జ.1784). మూలం
1946 గూడవల్లి రామబ్రహ్మం, సినిమా దర్శకులు, సంపాదకులు. (జ.1902). మూలం
1975 ఆదుర్తి సుబ్బారావు, తెలుగు సినిమా దర్శకులు, నిర్మాత, రచయిత. (జ.1912). మూలం
1979 పి.వి.రాజమన్నార్, న్యాయవాది, పండితుడు, భారత రాజకీయనాయకుడు. (జ.1901). భారత్ మూలం
1986 వీర్ చంద్ర సింగ్ గర్వాలీ, భారతదేశ విప్లవకారుడు. భారత్ మూలం
1995 ఆదిత్య విక్రమ్ బిర్లా, ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్త. భారత్ మూలం
1997 గుల్ మొహమ్మద్, తను ఉన్నప్పటి కాలంలో ధ్రువీకరించబడిన అత్యంత పొట్టి మనిషి. మూలం
2022 తులసీ తాంతీ, భారతీయ వ్యాపారవేత్త. (జ. 1958). భారత్ మూలం

పండుగలు, జాతీయ దినాలు

ప్రపంచ శాఖాహార దినోత్సవం. మూలం
ప్రపంచ వృద్ధుల దినోత్సవం. మూలం
అంతర్జాతీయ కాఫీ దినోత్సవం. మూలం
జాతీయ రక్తదాన దినోత్సవం. మూలం
సైప్రస్, నైజీరియా, తువాలు, పలౌ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం. మూలం
స్వచ్ఛంద రక్తదాన దినం. మూలం
అంతర్జాతీయ సంగీత దినం. మూలం

మూలాలు, లైసెన్సులు

తెలుగు వికీపీడియా: అక్టోబరు 1 tewiki:అక్టోబరు_1 · CC BY-SA 4.0
తెలుగు వికీపీడియా: ఆంధ్ర రాష్ట్రం tewiki:ఆంధ్ర_రాష్ట్రం · CC BY-SA 4.0
English Wikipedia: Andhra State enwiki:Andhra_State · CC BY-SA 4.0
Deccan Chronicle: Tanguturi Prakasam Pantulu: An Incorruptible Politician, Brave Freedom Fighter web:deccanchronicle.com/nation/in-other-news/240823/tanguturi-prakasam-pantulu-an-incorruptible-politician-brave-freedom.html
The Hindu: The martyr of Telugu statehood web:web.archive.org/web/20030701130051/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/11/11/stories/2002111101540200.htm
తెలుగు వికీపీడియా: అల్లు రామలింగయ్య tewiki:అల్లు_రామలింగయ్య · CC BY-SA 4.0
English Wikipedia: Potti Sreeramulu enwiki:Potti_Sreeramulu · CC BY-SA 4.0
Deccan Chronicle: Naidu Declares Dec. 15 as Day of Sacrifice Honouring Potti Sriramulu web:deccanchronicle.com/southern-states/andhra-pradesh/naidu-declares-dec-15-as-day-of-sacrifice-honouring-potti-sriramulu-1924146
తెలుగు వికీపీడియా: దామోదరం సంజీవయ్య tewiki:దామోదరం_సంజీవయ్య · CC BY-SA 4.0
తెలుగు వికీపీడియా: కె.వి.రెడ్డి tewiki:కె.వి.రెడ్డి · CC BY-SA 4.0
English Wikipedia: Donga Ramudu (1955 film) enwiki:Donga_Ramudu_(1955_film) · CC BY-SA 4.0
తెలుగు వికీపీడియా: దొంగ రాముడు (1955 సినిమా) tewiki:దొంగ_రాముడు_(1955_సినిమా) · CC BY-SA 4.0
తెలుగు వికీపీడియా: ఆదుర్తి సుబ్బారావు tewiki:ఆదుర్తి_సుబ్బారావు · CC BY-SA 4.0
తెలుగు వికీపీడియా: నారా చంద్రబాబునాయుడు tewiki:నారా_చంద్రబాబునాయుడు · CC BY-SA 4.0
United Nations: List of International Days and Weeks web:un.org/en/observances/list-days-weeks
తెలుగు వికీపీడియా: జాతీయ దినోత్సవాల జాబితా tewiki:జాతీయ_దినోత్సవాల_జాబితా · CC BY-SA 4.0
Ministry of Home Affairs: Details of National/International/Special Days (Weeks/fortnights) adopted or observed by Ministries/Departments of the Central Government web:web.archive.org/web/20230331231704/https://www.mha.gov.in/sites/default/files/2022-08/CoordinationDivision-cmsmha.nic_.in_%5B1%5D_0.pdf
తెలుగు వికీపీడియా: ప్రపంచ దినోత్సవాల జాబితా tewiki:ప్రపంచ_దినోత్సవాల_జాబితా · CC BY-SA 4.0
North American Vegetarian Society: About World Vegetarian Day web:worldvegetarianday.navs-online.org/about/about-wvd/