జీవిత చరిత్రలు

పొట్టి శ్రీరాములు (Potti Sriramulu)

జ. 1901

అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం 1952లో 58 రోజులు ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేసి ప్రాణాలర్పించిన గాంధేయవాది, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. ఉప్పు సత్యాగ్రహం, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాల్లో పాల్గొని జైలుశిక్ష అనుభవించిన ఆయన, నెల్లూరులో హరిజనుల ఆలయ ప్రవేశం కోసం దీక్ష చేసి సాధించారు. శ్రీరాములు వంటి మరో పదకొండు మంది ఉంటే ఏడాదిలో స్వాతంత్ర్యం వస్తుందని గాంధీజీ ఆయనను ప్రశంసించినట్లు చెబుతారు. 1952 డిసెంబరు 15 రాత్రి ఆయన మరణంతో చెలరేగిన ఆందోళనల తర్వాత 1953 అక్టోబరు 1న కర్నూలు రాజధానిగా ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడింది; భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ఇది దారి చూపింది. ఆయన జయంతి మార్చి 16; వర్ధంతి అయిన డిసెంబరు 15ను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఆత్మార్పణ దినంగా అధికారికంగా నిర్వహిస్తోంది. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4 మూలం 5 మూలం 6 మూలం 7 మూలం 8 మూలం 9

• జయంతి మార్చి 16 →

కాలక్రమం

1. 1901 మార్చి 16

   అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు మద్రాసు జార్జిటౌన్‌లో గురవయ్య, మహాలక్ష్మమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. మూలం 1 మూలం 2

2. 1928

   1928లో పొట్టి శ్రీరాములు బిడ్డను, భార్యను కోల్పోయారు (ఒక మూలం దీనిని 1929గా పేర్కొంటుంది); ఆయన రైల్వే ఉద్యోగం వదిలి సబర్మతి ఆశ్రమం చేరిన సంవత్సరాన్ని మూలాలు 1927 నుంచి 1931 వరకు వేర్వేరుగా పేర్కొంటాయి. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4

3. 1930

   ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్న పొట్టి శ్రీరాములు జైలుశిక్ష అనుభవించారు. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4

4. 1942

   క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం, వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహాల్లో పాల్గొన్న పొట్టి శ్రీరాములు మూడుసార్లు జైలుకెళ్లారు. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4

5. 1943

   నెల్లూరు జిల్లాలో చరఖా వ్యాప్తికి పొట్టి శ్రీరాములు విస్తృతంగా కృషి చేశారు. మూలం

6. 1946

   నెల్లూరు మూలపేట వేణుగోపాలస్వామి ఆలయంలో హరిజనుల ప్రవేశం కోసం పొట్టి శ్రీరాములు దీక్ష చేసి సాధించారు. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4

7. 1946

   మద్రాసు ప్రొవిన్సు దేవాలయాలన్నింటిలో హరిజనుల ప్రవేశం కోసం పొట్టి శ్రీరాములు ఆమరణ నిరాహారదీక్ష ప్రారంభించారు. మూలం 1 మూలం 2

8. 1952 అక్టోబరు 19

   ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం పొట్టి శ్రీరాములు మద్రాసులో బులుసు సాంబమూర్తి ఇంట నిరాహారదీక్ష ఆరంభించారు. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4

9. 1952 డిసెంబరు 15

   ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం 58 రోజుల ఆమరణ దీక్ష చేసిన పొట్టి శ్రీరాములు మద్రాసులో రాత్రి 11.23 గంటలకు తుదిశ్వాస విడిచి ప్రాణత్యాగం చేశారు (కొన్ని మూలాలు మరణాన్ని డిసెంబరు 16 రాత్రిగా పేర్కొంటాయి). మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4 మూలం 5

10. 1952 డిసెంబరు 19

    పొట్టి శ్రీరాములు బలిదానంతో ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటును ప్రధాని నెహ్రూ ప్రకటించారు. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4

11. 1952

    పొట్టి శ్రీరాములు మరణవార్తతో మద్రాసు నుంచి విశాఖపట్నం వరకు ఆందోళనలు చెలరేగాయి; అనకాపల్లి, విజయవాడల్లో పోలీసు కాల్పుల్లో ఏడుగురు మరణించారు. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3

12. 1953 అక్టోబరు 1

    పొట్టి శ్రీరాములు త్యాగఫలంగా కర్నూలు రాజధానిగా ఆంధ్ర రాష్ట్రం అవతరించింది. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3 మూలం 4

13. 1956 నవంబరు 1

    పొట్టి శ్రీరాములు సాధించిన ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో తెలంగాణ విలీనమై హైదరాబాద్ రాజధానిగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3

14. 2000 మార్చి 16

    అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు గౌరవార్థం తపాలా శాఖ ప్రత్యేక తపాలా బిళ్లను విడుదల చేసింది. మూలం

15. 2008

    నెల్లూరు జిల్లా పేరును శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాగా మార్చారు. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3

16. 2025

    హైదరాబాదులోని పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పేరును సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంగా మారుస్తూ తెలంగాణ శాసనసభ బిల్లు ఆమోదించింది. మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3

17. 2025

    2025 డిసెంబరు 15న విజయవాడలో జరిగిన పొట్టి శ్రీరాములు ఆత్మార్పణ దినం కార్యక్రమంలో, ఈ రోజును ఇకపై 'త్యాగ దినం'గా (Day of Sacrifice) పాటిస్తామని ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రకటించారు. మూలం

18. 2026

    పొట్టి శ్రీరాములు 125వ జయంతి సందర్భంగా అమరావతిలోని శాఖమూరు పార్కులో ఆయన 58 అడుగుల కాంస్య విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేశారు; ఎత్తు ఆయన దీక్షా రోజులకు గుర్తు. మూలం 1 మూలం 2