మార్చి 1: ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన — చరిత్రలో ఈ రోజు

ఈ రోజు విశేషం

2014 పార్లమెంటు ఆమోదించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఆమోదముద్ర వేశారు. మూలం

ఈ తేదీ ముఖ్య సంఘటనలు

2017 · 'ఈగ' చిత్రానికి గాను కీరవాణి 2012 సంవత్సరపు నంది ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు పురస్కారానికి ఎంపికయ్యారు మూలం 1 మూలం 2
2017 · మిర్చి చిత్రంలో నటనకు ప్రభాస్ 2013 సంవత్సరపు నంది ఉత్తమ నటుడు పురస్కారానికి ఎంపికయ్యారు మూలం 1 మూలం 2

చెరుకువాడ వేంకట నరసింహం

జయంతి · 1887 మూలం

తాడూరి బాలాగౌడ్

వర్ధంతి · 2010 మూలం

నల్లపాటి వెంకటరామయ్య

జయంతి · 1901 మూలం

దినోత్సవాలు

జీరో డిస్క్రిమినేషన్ డే (వివక్షరహిత దినోత్సవం) అంతర్జాతీయ యూఎన్ ఎయిడ్స్ ఆధ్వర్యంలో ఆచరణ మూలం

తెలుగు నాట ఈ రోజు

1768 మార్చి 1, 1768లో సంతకాలు చేసిన మరో ఒప్పందం ద్వారా షా ఆలం దానాన్ని అంగీకరించి సర్కారులను కంపెనీకి అప్పగించి, తమ స్నేహానికి గుర్తుగా, నిజాము, 50,000 భరణం పొందాడు. చివరికి, 1823లో ఉత్తర సర్కారులపై పూర్తి హక్కులను నిజాము నుండి కొనేసాక అవి బ్రిటిషు వారి అధీనమై పోయాయి. సర్కారులు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో భాగమవగా, ప్రస్తుతపు తూర్పు, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలున్న ప్రాంతాన్ని గోదావరి జిల్లాగా ఏర్పరిచారు. బ్రిటిషు పాలన, 1768-1947. చూడు తూర్పు గోదావరి జిల్లా చరిత్ర చూడు: ఏప్రిల్ 15. మూలం
1925 గోదావరి జిల్లా ను, కృష్ణా జిల్లాను విడదీసి, 1925 ఏప్రిల్ 15, 1925 లో, పశ్చిమ గోదావరి ప్రత్యేక జిల్లాగా ఏర్పడింది. అప్పటినుండి, గోదావరి జిల్లా, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఏర్పడిన తరువాత, తూర్పు గోదావరి జిల్లాగా పేరు మార్చుకొంది. తూర్పు గోదావరి జిల్లా నుంచి విశాఖపట్నం జిల్లా ఏర్పడింది.విశాఖపట్నం జిల్లా నుంచి, శ్రీకాకుళం జిల్లా 1950 ఆగస్టు 15 నాడు ఏర్పడింది. విశాఖపట్నం జిల్లా లోని కొంత భాగం, శ్రీకాకుళం జిల్లా నుంచి మరి కొంతభాగం కలిపి 1979 జూన్ 1 న విజయనగరం జిల్లా ఏర్పడింది. చూడు: తూర్పు గోదావరి జిల్లా ప్రభుత్వ వెబ్‌సైటు. మూలం
1925 బ్రిటిష్‌ వారి కాలంలో ఈ ప్రాంతం పాలన మచిలీపట్నం కేంద్రంగా సాగింది. 1794లో కాకినాడ, రాజమండ్రిల వద్ద వేరే కలక్టరులు నియమితులయ్యారు. 1859లో కృష్ణా, గోదావరి జిల్లాలను వేరు చేశారు. తరువాత చేపట్టిన పెద్ద నీటిపారుదల పథకాల కారణంగా జిల్లాలను పునర్విభజింపవలసి వచ్చింది. 1904లో యర్నగూడెం, ఏలూరు, తణుకు, భీమవరం, నరసాపురం ప్రాంతాలను గోదావరి నుండి కృష్ణా జిల్లాకు మార్చారు. 1925 ఏప్రిల్ 15న కృష్ణా జిల్లాను విభజించి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాను ఏర్పరచారు. (గోదావరి జిల్లా పేరు తూర్పు గోదావరిగా మారింది). తరువాత 1942లో పోలవరం తాలూకాను తూర్పు గోదావరి నుండి పశ్చిమ గోదావరికి మార్చారు. చూడు: పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా. మూలం
2014 పార్లమెంటు ఆమోదించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఆమోదముద్ర వేశారు. ప్రస్థానం → ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన మూలం
2017 'ఈగ' చిత్రానికి గాను కీరవాణి 2012 సంవత్సరపు నంది ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడు పురస్కారానికి ఎంపికయ్యారు. ప్రస్థానం → ఎం.ఎం.కీరవాణి మూలం 1 మూలం 2
2017 మిర్చి చిత్రంలో నటనకు ప్రభాస్ 2013 సంవత్సరపు నంది ఉత్తమ నటుడు పురస్కారానికి ఎంపికయ్యారు. ప్రస్థానం → ప్రభాస్ మూలం 1 మూలం 2

సంఘటనలు

2008 బంగ్లాదేశ్తో చిట్టగాంగ్లో జరుగిన టెస్ట్ మ్యాచ్‌లో దక్షిణాఫ్రికా ఓపెనర్లు మెంకంజీ, జి.సి.స్మిత్‌లు తొలి వికెట్టుకు 415 పరుగులు జోడించి కొత్త ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించారు. మూలం

జననాలు

1887 చెరుకువాడ వేంకట నరసింహం, ఉపన్యాస కేసరి, బీమాడిండిమ, ఆంధ్ర డెమొస్తనీస్. (మ.1964). మూలం
1901 నల్లపాటి వెంకటరామయ్య, ఆంధ్రరాష్ట్ర ప్రథమ శాసనసభ స్పీకర్. (మ.1983). మూలం
1908 ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం, సాహిత్యవేత్త, పరిశోధకులు. (మ.1986). మూలం
1918 ఆవేటి పూర్ణిమ, తెలుగు రంగస్థల నటీమణి. (మ.1995). మూలం
1930 సి.డి.గోపీనాథ్, భారతదేశపు మాజీ టెస్ట్ క్రికెటర్. భారత్ మూలం
1936 ఉప్పల గోపాలరావు, ఒక సామాజిక కార్యకర్త, ఉద్యమకారుడు. ప్రజా ఆలోచనా వేదిక వ్యవస్థాపకుడు. సంఘసేవకుడు. మూలం
1938 యలమంచిలి హనుమంతరావు, ఆల్‌ఇండియా రేడియోలో రైతుల కార్యక్రమాలను నిర్వహించాడు. (మ.2016). భారత్ మూలం
1942 కె.జె.రావు, భారత ఎన్నికల కమిషన్ పరిశీలకులు, బీహార్ లాంటి ప్రమాదకర రాష్ట్రంలో ఎనికల ప్రక్రియను గాడిలో పెట్టిన ధీరుడు. భారత్ మూలం
1950 షాహిద్ ఇస్రార్, పాకిస్థానీ మాజీ క్రికెటర్ (మ.2013). మూలం
1951 నితీశ్ కుమార్, బీహార్ ముఖ్యమంత్రి. భారత్ మూలం
1952 సాగర్(విద్యాసాగర్ రెడ్డి) తెలుగు చలన చిత్ర దర్శకుడు.(2023). మూలం
1952 పొన్ రాధాకృష్ణన్, తమిళనాడుకు చెందిన రాజకీయనాయకుడు. లోకసభ సభ్యుడు. కేంద్ర సహాయమంత్రి. భారత్ మూలం
1955 వెలమల సిమ్మన్న, బహు గ్రంథకర్త, శతాధిక విమర్శనాత్మక వ్యాస రచయిత, భాషా శాస్త్రవేత్త, విమర్శకులు. మూలం
1963 చరణ్‌జిత్ సింగ్ చన్నీ, రాజకీయ నాయకుడు. పంజాబ్ రాష్ట్ర మాజీ ముఖ్యమంత్రి. భారత్ మూలం
1969 ఆజం ఖాన్, పాకిస్థాన్ మాజీ క్రికెటర్. మూలం
1986 ఎన్. సి. కారుణ్య, పాడుతా తీయగా కార్యక్రమంలో విజేతగా నిలిచాడు. ఇతడి రెండవ ఆల్బమ్ సాయి మాధురిని శ్రీ సత్యసాయి బాబా సమక్షంలో విడుదల చేశాడు. మూలం
1990 అర్చన గుప్తా, దక్షిణాది చిత్రాల నటి. భారత్ మూలం
1992 శరద్ కుమార్, భారతదేశానికి చెందిన పారా ఒలింపిక్ క్రీడాకారుడు. భారత్ మూలం
1993 కామ్ ఫ్లెచర్, న్యూజిలాండ్ క్రికెటర్. మూలం

మరణాలు

1948 క్లారా కెర్న్ బేలిస్, అమెరికన్ రచయిత్రి, విద్యావేత్త. (జ.1848). మూలం
1989 మహారాష్ట్ర మాజీ ముఖ్యమంత్రి వసంత్‌దాదా పాటిల్. భారత్ మూలం
1992 శూలమంగళం రాజ్యలక్ష్మి, నేపథ్య గాయని, పాటల రచయిత(జ.1940). మూలం
1997 యలమంచిలి వెంకటప్పయ్య, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. భారత్ మూలం
2010 తాడూరి బాలాగౌడ్, భారత జాతీయ కాంగ్రేస్ నాయకుడు, నిజామాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం సభ్యుడు. (జ.1931). మూలం

సినిమా

1980 'సర్కస్ రాముడు' చిత్రం విడుదలైంది. మూలం
2024 'చారి 111' చిత్రం విడుదలైంది. మూలం

పండుగలు, జాతీయ దినాలు

ప్రపంచ పౌర రక్షణ దినోత్సవం. మూలం
జీరో డిస్క్రిమినేషన్ డే. మూలం
స్వీయ గాయం అవగాహన దినోత్సవం. మూలం

మూలాలు, లైసెన్సులు

తెలుగు వికీపీడియా: మార్చి 1 tewiki:మార్చి_1 · CC BY-SA 4.0
తెలుగు వికీపీడియా: ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 tewiki:ఆంధ్రప్రదేశ్_పునర్వ్యవస్థీకరణ_చట్టం,_2014 · CC BY-SA 4.0
తెలుగు వికీపీడియా: ఎం.ఎం.కీరవాణి tewiki:ఎం.ఎం.కీరవాణి · CC BY-SA 4.0
English Wikipedia: Nandi Awards of 2012 enwiki:Nandi_Awards_of_2012 · CC BY-SA 4.0
తెలుగు వికీపీడియా: ప్రభాస్ tewiki:ప్రభాస్ · CC BY-SA 4.0
English Wikipedia: Nandi Awards of 2013 enwiki:Nandi_Awards_of_2013 · CC BY-SA 4.0
వికీడేటా: సర్కస్ రాముడు (Q48427271) wikidata:Q48427271 · CC0 1.0
వికీడేటా: చారి 111 (Q124646751) wikidata:Q124646751 · CC0 1.0
United Nations: List of International Days and Weeks web:un.org/en/observances/list-days-weeks