ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన

తెలంగాణ ఉద్యమ ఫలితంగా రూపొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే రెండు రాష్ట్రాలుగా విడదీసింది. పార్లమెంటు ఉభయ సభల ఆమోదం, రాష్ట్రపతి ఆమోదముద్ర అనంతరం 2014 జూన్ 2న తెలంగాణ దేశంలో 29వ రాష్ట్రంగా ఆవిర్భవించింది. హైదరాబాద్ పదేళ్లపాటు ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉండేలా, ఆస్తులు–అప్పుల పంపకాలకు మార్గదర్శకాలు ఇస్తూ ఈ చట్టం రూపొందింది.

1. 2013

   ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన అంశాన్ని పరిశీలించేందుకు కేంద్ర హోంమంత్రి సుశీల్ కుమార్ షిండే నేతృత్వంలో కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రుల బృందాన్ని (గోమ్) ఏర్పాటు చేసింది.

2. 2013 అక్టోబరు 3

   ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజనలో భాగంగా పది జిల్లాలతో కూడిన ప్రతిపాదిత తెలంగాణ రాష్ట్ర సరిహద్దులకు కేంద్ర మంత్రివర్గం తన సమావేశంలో ఆమోదం తెలిపింది.

3. 2013 డిసెంబరు 5

   ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజనకు సంబంధించిన పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును శీతాకాల సమావేశాల తొలి రోజున ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో ప్రవేశపెట్టారు.

4. 2014 జనవరి 30

   తెలంగాణ ఏర్పాటు కోసం ఉద్దేశించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును తిరస్కరిస్తూ ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ, శాసనమండలి తీర్మానం ఆమోదించాయి.

5. 2014 ఫిబ్రవరి 13

   తీవ్ర నిరసనల మధ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన (తెలంగాణ) బిల్లును లోక్‌సభలో స్పీకర్ మీరా కుమార్ ప్రవేశపెట్టారు.

6. 2014 ఫిబ్రవరి 13

   ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన బిల్లుపై లోక్‌సభ కార్యకలాపాలకు అంతరాయం కలిగించారంటూ ఏపీకి చెందిన 18 మంది ఎంపీలను సెషన్ ముగిసేవరకు సస్పెండ్ చేశారు.

7. 2014 ఫిబ్రవరి 18

   తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు ఉద్దేశించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును బీజేపీ మద్దతుతో లోక్‌సభ మూజువాణి ఓటు ద్వారా ఆమోదించింది.

8. 2014 ఫిబ్రవరి 20

   ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజనకు సంబంధించిన తెలంగాణ బిల్లును బీజేపీ మద్దతుతో రాజ్యసభ మూజువాణి ఓటు ద్వారా ఆమోదించింది.

9. 2014 మార్చి 1

   పార్లమెంటు ఆమోదించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ఆమోదముద్ర వేశారు.

10. 2014 మార్చి 2

    రాష్ట్రపతి ఆమోదం పొందిన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 అధికారిక గెజిట్‌లో ప్రచురితమైంది.

11. 2014 మార్చి 7

    ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన బిల్లుపై దాఖలైన పిటిషన్ల విషయంలో సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసింది.

12. 2014 జూన్ 2

    ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం నిర్దేశించిన నియమిత దినాన తెలంగాణ భారతదేశ 29వ రాష్ట్రంగా ఆవిర్భవించింది.

13. 2014 జూలై 11

    తెలంగాణలోని ఖమ్మం జిల్లా నుంచి ముంపు మండలాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు బదిలీ చేసే పోలవరం ఆర్డినెన్స్ బిల్లును లోక్‌సభ మూజువాణి ఓటుతో ఆమోదించింది.

14. 2014 సెప్టెంబరు 4

    విభజిత ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాజధాని గుంటూరు–విజయవాడ మధ్య ప్రాంతంలో ఏర్పడుతుందని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు శాసనసభలో ప్రకటించారు.

15. 2015 ఏప్రిల్ 1

    ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన అనంతరం గుంటూరు–విజయవాడ మధ్య నిర్మించ తలపెట్టిన నవ్యాంధ్ర రాజధాని నగరానికి అమరావతి అని పేరు పెట్టారు.

16. 2018

    విభజన చట్టం అమలుపై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం శ్వేతపత్రం విడుదల చేసి, కేంద్రం నుంచి రూ.90,283 కోట్లు రావాల్సి ఉందని పేర్కొంది.

17. 2019 అక్టోబరు 9

    ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన చట్టంలోని షెడ్యూల్ 9, 10 సంస్థల ఆస్తుల పంపకంపై కేంద్ర హోంశాఖ కార్యదర్శి ఏపీ, తెలంగాణ ప్రధాన కార్యదర్శులతో చర్చలు జరిపారు.

18. 2020

    విభజిత ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు విశాఖపట్నం పరిపాలన, అమరావతి శాసన, కర్నూలు న్యాయ రాజధానులుగా ఉండేలా మూడు రాజధానుల బిల్లును ఏపీ అసెంబ్లీ ఆమోదించింది.

19. 2023 ఆగస్టు 22

    ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజనను సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై విచారణకు సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ముందు కేసు లిస్ట్ అయింది.