హైదరాబాదు

మూసీ నది ఒడ్డున కుతుబ్ షాహీ వంశస్థుడైన మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా స్థాపించిన హైదరాబాదు నాలుగు శతాబ్దాలకు పైగా చరిత్ర కలిగిన మహానగరం. నిజాంల పాలన, భారత్‌లో విలీనం, ఆంధ్రప్రదేశ్ తరువాత తెలంగాణ రాజధానిగా ఎదిగిన ప్రస్థానం ఈ నగర ప్రత్యేకత. చార్మినార్, గోల్కొండ వంటి చారిత్రక కట్టడాలతో పాటు నేడు ఐటీ, ఔషధ రంగాలకు ప్రధాన కేంద్రంగా హైదరాబాదు విరాజిల్లుతోంది.

1. 1562

   ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్ షా హుస్సేన్ సాగర్ కృత్రిమ సరస్సును నిర్మించాడు; ఇది హైదరాబాదు, సికింద్రాబాదు జంటనగరాలను వేరు చేస్తుంది.

2. 1578

   మూసీ నదిపై హైదరాబాదులోని అత్యంత పురాతన వంతెన అయిన పురానా పుల్ నిర్మించబడింది.

3. 1591

   మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా మూసీ నది ఒడ్డున హైదరాబాదు నగరాన్ని స్థాపించి, నగర చిహ్నంగా నిలిచిన చార్మినార్ నిర్మాణం చేపట్టాడు.

4. 1687 సెప్టెంబరు 21

   ఏడాది పాటు సాగిన ముట్టడి అనంతరం ఔరంగజేబు గోల్కొండ సుల్తానత్‌ను జయించడంతో హైదరాబాదు మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో భాగమైంది.

5. 1724

   అసఫ్ జా ప్రథముడు దక్కన్‌పై స్వతంత్ర అధికారం స్థాపించి అసఫ్ జాహీ (నిజాం) వంశ పాలనకు పునాది వేయగా హైదరాబాదు ప్రాంతం దాని కేంద్రమైంది.

6. 1769

   హైదరాబాదు నగరం అసఫ్ జాహీ నిజాంల అధికారిక రాజధానిగా మారింది.

7. 1780

   హైదరాబాదు నుండి వెలువడిన తొలి వార్తాపత్రిక దక్కన్ టైమ్స్ స్థాపించబడింది.

8. 1798

   నిజాం ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీతో సైనిక సహాయ ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడంతో హైదరాబాదు సమీప బొల్లారంలో బ్రిటిష్ సైన్యం స్థావరం ఏర్పడింది.

9. 1847

   హైదరాబాదు పోలీసు కమిషనరేట్ ఏర్పడింది; ఇది భారతదేశంలోనే అత్యంత పురాతన పోలీసు కమిషనరేట్.

10. 1891

    హైదరాబాదులో స్టేట్ సెంట్రల్ లైబ్రరీ ఏర్పాటైంది; ఇది రాష్ట్రంలోనే అతిపెద్ద ప్రజా గ్రంథాలయంగా పేరొందింది.

11. 1908

    మూసీ నది వరదల అనంతరం హైదరాబాదు నగర విస్తరణకు, ఆధునిక పౌర కట్టడాల నిర్మాణానికి బీజం పడింది.

12. 1918

    హైదరాబాదులో తొలి విశ్వవిద్యాలయమైన ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటైంది.

13. 1919

    సికింద్రాబాదు కంటోన్మెంట్ బోర్డు హైదరాబాదులో తొలి రేడియో కేంద్రాన్ని ప్రారంభించింది.

14. 1930

    హైదరాబాదులో బేగంపేట విమానాశ్రయం ఏర్పాటుతో నగర విమానయాన చరిత్ర మొదలైంది.

15. 1935 ఫిబ్రవరి 3

    నిజాం కాలంలో హైదరాబాదులో దక్కన్ రేడియో కేంద్రం ప్రసారాలు ప్రారంభించి నగరంలో రేడియో ప్రసార శకానికి నాంది పలికింది.

16. 1946 జనవరి 8

    హైదరాబాదు నగర చరిత్రలో అత్యల్పంగా 6.1 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత నమోదైంది.

17. 1948 సెప్టెంబరు 17

    ఆపరేషన్ పోలో పేరిట జరిగిన పోలీసు చర్యతో నిజాం పాలన ముగిసి హైదరాబాదు సంస్థానం భారతదేశంలో విలీనమైంది.

18. 1950 జనవరి 26

    భారత రాజ్యాంగం అమలులోకి రావడంతో హైదరాబాదు రాష్ట్రం పార్ట్-బి రాష్ట్రంగా మారి, హైదరాబాదు నగరం దాని రాజధానిగా కొనసాగింది.

19. 1956 అక్టోబరు 31

    హైదరాబాదు రాష్ట్రం రద్దు కావడంతో నిజాం నిర్వహించిన రాజ్‌ప్రముఖ్ పదవి ముగిసింది.

20. 1956 నవంబరు 1

    భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల పునర్విభజనతో హైదరాబాదు రాష్ట్రం మూడు భాగాలుగా విడిపోయి, హైదరాబాదు నగరం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అయింది.

21. 1966 జూన్ 2

    హైదరాబాదు నగరంలో ఇప్పటివరకు అత్యధికంగా 45.5 డిగ్రీల సెల్సియస్ గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత నమోదైంది.

22. 1974

    దూరదర్శన్ ప్రారంభంతో హైదరాబాదులో టెలివిజన్ ప్రసారాలు మొదలయ్యాయి.

23. 1982

    హైదరాబాదులో దేశంలోనే తొలి సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయమైన డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ ఓపెన్ యూనివర్సిటీ ఏర్పాటైంది.

24. 1996

    హైదరాబాదు సమీపంలో రెండు వేల ఎకరాల సువిశాల ప్రదేశంలో రామోజీ ఫిలిం సిటీ నిర్మించబడింది.

25. 2000 ఆగస్టు 24

    హైదరాబాదులో 24 గంటల వ్యవధిలో 241.5 మి.మీ. వర్షం కురిసి నగర చరిత్రలో అత్యధిక వర్షపాత రికార్డుగా నిలిచింది.

26. 2003

    హైదరాబాదు నగరంలో ఎంఎంటీఎస్ (మల్టీ మోడల్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ సిస్టమ్) సబర్బన్ రైలు సేవలు ప్రారంభమయ్యాయి.

27. 2005

    హైదరాబాదులోని రామోజీ ఫిలిం సిటీని ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చలనచిత్ర నిర్మాణ కేంద్రంగా గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ ప్రకటించింది.

28. 2007

    హైదరాబాదు మునిసిపల్ కార్పొరేషన్‌లో 12 మునిసిపాలిటీలను విలీనం చేసి గ్రేటర్ హైదరాబాదు మహానగరపాలక సంస్థ (జీహెచ్‌ఎంసీ) ఏర్పాటైంది.

29. 2008 మార్చి 15

    హైదరాబాదు శివారు శంషాబాద్‌లో కొత్తగా నిర్మించిన రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ప్రారంభమైంది.

30. 2012

    భారత ప్రభుత్వం హైదరాబాదును దేశంలోనే తొలి ఉత్తమ వారసత్వ నగరంగా ప్రకటించింది.

31. 2013 జూలై 30

    ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి తెలంగాణ రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేసి హైదరాబాదును ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉంచుతామని భారత ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

32. 2013 అక్టోబరు 3

    హైదరాబాదును రాజధానిగా చేసుకుని తెలంగాణ రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేసే ప్రతిపాదనను కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించింది.

33. 2014 జూన్ 2

    తెలంగాణ రాష్ట్రం అధికారికంగా ఏర్పడి హైదరాబాదు తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండు రాష్ట్రాలకూ ఉమ్మడి రాజధాని అయింది.

34. 2017

    హైదరాబాదు మెట్రో రైలు మొదటి దశ నాగోల్-అమీర్‌పేట్-మియాపూర్ మార్గంలో ప్రారంభమైంది.

35. 2023

    హైదరాబాదు స్ట్రీట్ సర్క్యూట్‌లో జరిగిన ఈ-ప్రి రేసు భారతదేశంలో తొలి ఫార్ములా-ఈ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్ రేసుగా నిలిచింది.