ఆపరేషన్ పోలో

హైదరాబాదు సంస్థానాన్ని భారతదేశంలో విలీనం చేసేందుకు 1948 సెప్టెంబరులో భారత ప్రభుత్వం చేపట్టిన సైనిక చర్యకు 'ఆపరేషన్ పోలో' అని పేరు. నిజాం స్వతంత్ర రాజ్య ప్రయత్నాలు, రజాకార్ల హింసాకాండ నేపథ్యంలో మొదలైన ఈ పోలీసు చర్య కేవలం ఐదు రోజుల్లో ముగిసింది. నిజాం లొంగిపోవడంతో హైదరాబాదు భారత్‌లో అంతర్భాగమైంది.

1. 1724

   మొఘల్ ప్రతినిధిపై సైనిక విజయంతో హైదరాబాదు నిజాం పాలన నామమాత్ర స్వతంత్రతను పొందింది.

2. 1798

   సబ్సిడియరీ కూటమి విధానం కింద బ్రిటిష్ రక్షణలో చేరిన తొలి భారత సంస్థానంగా హైదరాబాదు నిలిచింది.

3. 1926

   హైదరాబాదు సంస్థానంలో మహమూద్ నవాజ్‌ఖాన్ మజ్లిస్-ఎ-ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ సంస్థను స్థాపించారు.

4. 1945

   తెలంగాణ ప్రాంతంలో కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలో రైతాంగ తిరుగుబాటు ప్రారంభమైంది; ఇది నిజాంకు పెను సవాలుగా మారింది.

5. 1947

   యథాతథ స్థితి ఒప్పందంపై సంతకాలను అడ్డుకుంటూ ఖాసిం రజ్వీ నాయకత్వంలో రజాకార్లు హైదరాబాదులో భారీ ప్రదర్శన నిర్వహించారు.

6. 1947

   భారత ప్రభుత్వానికి, హైదరాబాదు నిజాంకు మధ్య ఏడాది పాటు యథాతథ స్థితి కొనసాగించే ఒప్పందం కుదిరింది.

7. 1948 ఏప్రిల్ 26

   రజాకార్ల చర్యలతో హైదరాబాదు ప్రజల భద్రతకు ముప్పు వాటిల్లితే ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకుంటుందని నెహ్రూ బొంబాయి పాత్రికేయుల సభలో ప్రకటించారు.

8. 1948 ఆగస్టు 21

   భారత్‌తో తీవ్ర వివాదం తలెత్తిందంటూ హైదరాబాదు ప్రభుత్వం ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలికి ఫిర్యాదు చేసింది.

9. 1948 ఆగస్టు 29

   హైదరాబాదు సమస్యకు శాంతియుత పరిష్కారం అసాధ్యమని, సైనిక చర్య అనివార్యమని నెహ్రూ కృష్ణ మీనన్‌కు లేఖ రాశారు.

10. 1948 సెప్టెంబరు 7

    రజాకార్లపై నిషేధం విధించాలని, భారత సైన్యాన్ని సికింద్రాబాదుకు అనుమతించాలని నిజాంకు నెహ్రూ అల్టిమేటం ఇచ్చారు.

11. 1948 సెప్టెంబరు 13

    హైదరాబాదు సంస్థానంపై 'ఆపరేషన్ పోలో' పేరిట భారత సైన్యం పోలీసు చర్య ప్రారంభించింది; మూడు వైపుల నుంచి ముట్టడి మొదలైంది.

12. 1948 సెప్టెంబరు 16

    హైదరాబాదు ఫిర్యాదు ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి అజెండాలో చేరి పారిస్‌లో జరిగిన 357వ సమావేశంలో చర్చకు వచ్చింది.

13. 1948 సెప్టెంబరు 17

    పోలీసు చర్యలో హైదరాబాదు సైన్యం, రజాకార్లు అన్ని రంగాల్లో ఓడిపోవడంతో నిజాం సాయంత్రం 5 గంటలకు కాల్పుల విరమణ ప్రకటించారు.

14. 1948 సెప్టెంబరు 18

    మేజర్ జనరల్ జె.ఎన్. చౌదరి సేనలు హైదరాబాదు నగరంలో ప్రవేశించగా నిజాం సైన్యం లొంగిపోయింది; ఐదు రోజుల్లో పోలీసు చర్య ముగిసింది.

15. 1948 సెప్టెంబరు 20

    భద్రతా మండలి ఫిర్యాదును ఉపసంహరించుకోవాలని నిజాం ఆదేశించినట్లు భద్రతా మండలి 359వ సమావేశంలో భారత ప్రతినిధి తెలిపారు.

16. 1948 సెప్టెంబరు 22

    ఐరాసలో హైదరాబాదు ప్రతినిధి బృందానికి ఎలాంటి అధికారం లేదని నిజాం ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యదర్శికి కేబుల్ పంపారు.

17. 1948 సెప్టెంబరు 23

    నిజాం తొలిసారి రేడియో ప్రసంగం చేస్తూ ఖాసిం రజ్వీ ముఠా తీరును ఖండించారు; హైదరాబాదు భారత్‌లో విలీనమైనట్లు ప్రకటించారు.

18. 1950

    హైదరాబాదు రాష్ట్రానికి ఎం.కె.వెల్లోడి ముఖ్యమంత్రిగా నియమితులయ్యారు; నిజాం రాజ్‌ప్రముఖ్‌గా ప్రకటించబడ్డారు.

19. 1952

    హైదరాబాదు రాష్ట్ర తొలి సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో బూర్గుల రామకృష్ణారావు ముఖ్యమంత్రిగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వం ఏర్పడింది.

20. 2013

    పోలీసు చర్య అనంతర హింసపై నెహ్రూ నియమించిన సుందర్‌లాల్ కమిటీ నివేదిక దశాబ్దాల తరువాత వెలుగులోకి వచ్చింది.