ఆపరేషన్ పోలో (Operation Polo)
హైదరాబాదు సంస్థానాన్ని భారతదేశంలో విలీనం చేసేందుకు 1948 సెప్టెంబరులో భారత ప్రభుత్వం చేపట్టిన సైనిక చర్యకు 'ఆపరేషన్ పోలో' అని పేరు. నిజాం స్వతంత్ర రాజ్య ప్రయత్నాలు, రజాకార్ల హింసాకాండ నేపథ్యంలో మొదలైన ఈ పోలీసు చర్య కేవలం ఐదు రోజుల్లో ముగిసింది. నిజాం లొంగిపోవడంతో హైదరాబాదు భారత్లో అంతర్భాగమైంది. మూలం
ఒక చూపులో
కాలక్రమం
-
1724
ప్రత్యర్థి సైనికాధికారిపై నిజాం సైనిక విజయం సాధించారు; హైదరాబాదు నామమాత్ర స్వతంత్రతను ఈ సంవత్సరం నుంచే లెక్కిస్తారు. మూలం
-
1798
సబ్సిడియరీ కూటమి విధానం కింద బ్రిటిష్ రక్షణలో చేరిన తొలి భారత సంస్థానంగా హైదరాబాదు నిలిచింది. మూలం
-
1946
తెలంగాణ ప్రాంతంలో కమ్యూనిస్టుల నాయకత్వంలో రైతాంగ తిరుగుబాటు ప్రారంభమైంది; నిజాం ఈ తిరుగుబాటును అణచివేయలేకపోయారు. మూలం 1 మూలం 2
-
1947
యథాతథ స్థితి ఒప్పందంపై సంతకాలను అడ్డుకుంటూ ఖాసిం రజ్వీ నాయకత్వంలో రజాకార్లు హైదరాబాదులో భారీ ప్రదర్శన నిర్వహించారు. మూలం
-
1947
భారత ప్రభుత్వానికి, హైదరాబాదు నిజాంకు మధ్య ఏడాది పాటు యథాతథ స్థితి కొనసాగించే ఒప్పందం కుదిరింది. మూలం
-
1948 ఏప్రిల్ 26
రజాకార్ల చర్యలతో హైదరాబాదు ప్రజల భద్రతకు ముప్పు వాటిల్లితే ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకుంటుందని నెహ్రూ బొంబాయి పాత్రికేయుల సభలో ప్రకటించారు. మూలం
-
1948 ఆగస్టు 21
భారత్తో తీవ్ర వివాదం తలెత్తిందంటూ హైదరాబాదు ప్రభుత్వం ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలికి ఫిర్యాదు చేసింది. మూలం
-
1948 ఆగస్టు 29
హైదరాబాదు సమస్యకు శాంతియుత పరిష్కారం అసాధ్యమని, సైనిక చర్య అనివార్యమని నెహ్రూ కృష్ణ మీనన్కు లేఖ రాశారు. మూలం
-
1948 సెప్టెంబరు 7
రజాకార్లపై నిషేధం విధించాలని, భారత సైన్యాన్ని తిరిగి సికింద్రాబాదుకు అనుమతించాలని నిజాంకు నెహ్రూ అల్టిమేటం ఇచ్చారు. మూలం
-
1948 సెప్టెంబరు 13
హైదరాబాదు సంస్థానంపై 'ఆపరేషన్ పోలో' పేరిట భారత సైన్యం పోలీసు చర్య ప్రారంభించింది; మూడు వైపుల నుంచి ముట్టడి మొదలైంది. మూలం
-
1948 సెప్టెంబరు 16
హైదరాబాదు ఫిర్యాదు ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి అజెండాలో చేరి పారిస్లో జరిగిన 357వ సమావేశంలో చర్చకు వచ్చింది. మూలం 1 మూలం 2
-
1948 సెప్టెంబరు 17
పోలీసు చర్యలో హైదరాబాదు సైన్యం, రజాకార్లు అన్ని రంగాల్లో ఓడిపోవడంతో నిజాం సాయంత్రం 5 గంటలకు కాల్పుల విరమణ ప్రకటించారు. మూలం
-
1948 సెప్టెంబరు 18
మేజర్ జనరల్ జె.ఎన్. చౌదరి సేనలు హైదరాబాదు నగరంలో ప్రవేశించగా నిజాం సైన్యం లొంగిపోయింది. మూలం 1 మూలం 2
-
1948 సెప్టెంబరు 20
భద్రతా మండలి ఫిర్యాదును ఉపసంహరించుకోవాలని నిజాం ఆదేశించినట్లు భద్రతా మండలి 359వ సమావేశంలో భారత ప్రతినిధి తెలిపారు. మూలం 1 మూలం 2
-
1948 సెప్టెంబరు 22
ఐరాసలో హైదరాబాదు ప్రతినిధి బృందానికి ఎలాంటి అధికారం లేదని నిజాం ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యదర్శికి కేబుల్ పంపారు. మూలం
-
1948 సెప్టెంబరు 23
నిజాం రేడియో ప్రసంగంలో ఖాసిం రజ్వీ నాయకత్వంలోని బృందం తీరును ఖండిస్తూ తాను రజాకార్ల బాధితుడినని ప్రకటించారు; శాంతి పునరుద్ధరణలో సైనిక గవర్నర్కు పూర్తి సహకారం అందించాలని హైదరాబాదు ప్రజలను కోరారు. మూలం 1 మూలం 2
-
1950
హైదరాబాదు రాష్ట్రానికి ఎం.కె.వెల్లోడి ముఖ్యమంత్రిగా నియమితులయ్యారు; నిజాం రాజ్ప్రముఖ్గా ప్రకటించబడ్డారు. మూలం
-
1952
సార్వత్రిక ఎన్నికల తరువాత బూర్గుల రామకృష్ణారావు ముఖ్యమంత్రిగా హైదరాబాదు రాష్ట్ర తొలి ఎన్నికైన ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. మూలం
-
2013
పోలీసు చర్య అనంతర హింసపై నెహ్రూ నియమించిన సుందర్లాల్ కమిటీ నివేదిక దశాబ్దాల తరువాత వెలుగులోకి వచ్చింది. మూలం
మూలాలు, లైసెన్సులు
- తెలుగు వికీపీడియా: ఆపరేషన్ పోలో
tewiki:ఆపరేషన్_పోలో· CC BY-SA 4.0 - English Wikipedia: Indian annexation of Hyderabad
enwiki:Indian_annexation_of_Hyderabad· CC BY-SA 4.0 - English Wikipedia: Telangana Rebellion
enwiki:Telangana_Rebellion· CC BY-SA 4.0 - United Nations: Yearbook of the United Nations 1948–49, p. 298: The Hyderabad Question
web:cdn.un.org/unyearbook/yun/pdf/1948-49/1948-49_308.pdf - English Wikipedia: Operation Polo
enwiki:Operation_Polo· CC BY-SA 4.0 - United Nations Dag Hammarskjöld Library: UN Security Council Meetings & Outcomes Tables: 1948
web:research.un.org/en/docs/sc/quick/meetings/1948 - United Nations: Yearbook of the United Nations 1948–49, p. 299: Political and Security Questions
web:cdn.un.org/unyearbook/yun/pdf/1948-49/1948-49_309.pdf - U.S. Department of State, Office of the Historian: Foreign Relations of the United States, 1948, Vol. V, Part 1, Document 323: The Chargé in India (Donovan) to the Secretary of State, 24 September 1948
web:history.state.gov/historicaldocuments/frus1948v05p1/d323