జీవిత చరిత్రలు
80 ప్రస్థానాలు · పేజీ 2/4
- కె. విశ్వనాథ్
కాశీనాథుని విశ్వనాథ్ కళాతపస్విగా ప్రసిద్ధి చెందిన తెలుగు దర్శకుడు. భారతీయ సంగీత, నృత్య కళలను ఇతివృత్తాలుగా చేసుకుని శంకరాభరణం, సాగరసంగమం వంటి అపురూప చిత్రాలను రూపొందించారు. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే, పద్మశ్రీ పురస్కారాలు అందుకుని తెలుగు సినిమాకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు తెచ్చారు.
- కె.వి.రెడ్డి
కదిరి వెంకటరెడ్డి (కె.వి.రెడ్డి) తెలుగు సినిమా స్వర్ణయుగపు అగ్ర దర్శకులలో ఒకరు. పక్కా స్క్రిప్టు, కచ్చితమైన ప్రణాళికతో పనిచేసే ఆయన మాయాబజార్, పాతాళ భైరవి వంటి కాలాతీత చిత్రాలను అందించారు. మూడు దశాబ్దాల కెరీర్లో 14 చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించి జాతీయ పురస్కారాలు అందుకున్నారు.
- కొండా వెంకటప్పయ్య
కొండా వెంకటప్పయ్య 'దేశభక్త' బిరుదాంకితుడైన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రోద్యమానికి ఆద్యుడు. న్యాయవాదిగా జీవితం ప్రారంభించి కృష్ణా పత్రికను స్థాపించారు. గాంధీజీ చేపట్టిన ప్రతి ఉద్యమానికి ఆంధ్రదేశంలో నాయకత్వం వహించి పలుమార్లు జైలుశిక్ష అనుభవించారు.
- కొమరం భీమ్
కొమరం భీమ్ నిజాం పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన గోండు గిరిజనోద్యమ యోధుడు. ఆదిలాబాద్ అడవుల్లో జోడేఘాట్ కేంద్రంగా గెరిల్లా పోరాటం సాగించి 'జల్ జంగల్ జమీన్' నినాదాన్ని ఆదివాసీ ఉద్యమాలకు అందించారు. ఆయన త్యాగం నేటికీ ఆదివాసీ ఆత్మగౌరవ పోరాటాలకు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తోంది.
- గిడుగు వెంకట రామమూర్తి
గిడుగు వెంకట రామమూర్తి తెలుగు వాడుక భాషా ఉద్యమ పితామహుడిగా ప్రసిద్ధి చెందిన భాషా శాస్త్రవేత్త, సంఘ సంస్కర్త. గ్రాంథిక భాష స్థానంలో ప్రజల వ్యావహారిక భాషను గ్రంథ రచనకు, విద్యా బోధనకు తేవడానికి జీవితాంతం పోరాడారు. సవరల కోసం లిపి, వ్యాకరణం, నిఘంటువులు రూపొందించిన ఆయన జయంతి ఆగస్టు 29ను తెలుగు భాషా దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నాం.
- గురజాడ అప్పారావు
గురజాడ అప్పారావు తెలుగు సాహిత్యంలో వాడుక భాషా ఉద్యమానికి బలమైన పునాది వేసిన మహాకవి, సంఘ సంస్కర్త. కన్యాశుల్కం వంటి దురాచారాలను ఎండగడుతూ ఆయన రాసిన నాటకం తెలుగు నాటక సాహిత్యంలో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. 'దేశమంటే మట్టి కాదోయ్, దేశమంటే మనుషులోయ్' అంటూ ఆయన అందించిన దేశభక్తి గీతం తరతరాలకు స్ఫూర్తినిస్తోంది.
- గుఱ్ఱం జాషువా
ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలో సామాజిక ప్రయోజనాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్న మహాకవి గుఱ్ఱం జాషువా. కుల వివక్ష వల్ల ఎదురైన అవమానాలను కవిత్వాన్నే ఆయుధంగా మలుచుకుని ఎదిరించిన ఆయన 'గబ్బిలం', 'ఫిరదౌసి' వంటి కావ్యాలతో చిరస్థాయిగా నిలిచారు. 'నవయుగ కవిచక్రవర్తి'గా ప్రసిద్ధి చెందిన జాషువా పద్మభూషణ్ పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు.
- ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు
గాన గంధర్వుడిగా కీర్తి పొందిన ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు తెలుగు సినీ సంగీతానికి ప్రత్యేక వ్యక్తిత్వాన్ని తీర్చిదిద్దిన నేపథ్య గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు. గంభీరమైన గాత్రం, శాస్త్రీయ సంగీత పునాదితో మూడు దశాబ్దాల పాటు తెలుగు తెరపై దాదాపు ప్రతి పాటకూ ప్రాణం పోశారు. ఆయన ఆలపించిన భగవద్గీత నేటికీ తెలుగునాట అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన గానంగా నిలిచి ఉంది.
- చిత్తూరు నాగయ్య
చిత్తూరు నాగయ్యగా ప్రసిద్ధుడైన ఉప్పలదడియం నాగయ్య తెలుగు, తమిళ చిత్రసీమల్లో నటుడు, గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు, దర్శక నిర్మాతగా బహుముఖ ప్రతిభ చూపిన మహానటుడు. పోతన, త్యాగయ్య, వేమన, రామదాసు వంటి పాత్రలతో ప్రేక్షకుల హృదయాల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచారు. దక్షిణ భారతదేశంలో పద్మశ్రీ అందుకున్న తొలి నటుడు ఆయనే.
- చిరంజీవి
కొణిదెల శివశంకర వరప్రసాద్ చిరంజీవిగా తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమలో మెగాస్టార్గా ఎదిగారు. 150కి పైగా చిత్రాలలో నటిస్తూ తన నృత్యం, నటనతో దేశవ్యాప్త గుర్తింపు పొందారు. పద్మభూషణ్, పద్మవిభూషణ్ పురస్కారాలతో పాటు ప్రజారాజ్యం పార్టీ స్థాపకుడిగా రాజకీయాల్లోనూ తనదైన ముద్ర వేశారు.
- జంధ్యాల
జంధ్యాల తెలుగు సినిమా ప్రసిద్ధ రచయిత, దర్శకుడు. ఆరోగ్యకరమైన హాస్యానికి పెట్టింది పేరుగా నిలిచి 'హాస్యబ్రహ్మ'గా ఖ్యాతి గడించారు. వందలాది చిత్రాలకు సంభాషణలు అందించడంతో పాటు నలభైకి పైగా చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించి తెలుగు తెరపై హాస్యాన్ని ప్రధాన ప్రక్రియగా నిలబెట్టారు.
- జమున
జమున తెలుగు సినిమా అగ్ర కథానాయికల్లో ఒకరు. ఎన్టీఆర్, అక్కినేని వంటి అగ్రనటుల సరసన దాదాపు 198 చిత్రాల్లో నటించి తనదైన ముద్ర వేశారు. నటిగానే కాక లోక్సభ సభ్యురాలిగా, సామాజిక సేవకురాలిగానూ గుర్తింపు పొందారు.
- జయప్రద
జయప్రద తెలుగు, హిందీ సహా ఎనిమిది భాషల్లో 300కు పైగా చిత్రాల్లో నటించిన ప్రముఖ నటి, రాజకీయ నాయకురాలు. రాజమండ్రిలో జన్మించిన ఆమె 'సిరిసిరిమువ్వ', 'సాగరసంగమం' వంటి చిత్రాలతో అపూర్వ ఖ్యాతి గడించారు. సినీ ఉన్నతిలో ఉండగానే రాజకీయాల్లోకి అడుగుపెట్టి రాజ్యసభ, లోక్సభ సభ్యురాలిగా సేవలందించారు.
- జయసుధ
'సహజనటి'గా పేరొందిన జయసుధ తెలుగు చిత్రసీమలో 300కు పైగా చిత్రాల్లో నటించిన ప్రముఖ నటి, రాజకీయ నాయకురాలు. ఐదు దశాబ్దాల కెరీర్లో తొమ్మిది నంది పురస్కారాలు, ఐదు ఫిల్మ్ఫేర్ సౌత్ అవార్డులు అందుకున్నారు. సికింద్రాబాద్ నియోజకవర్గం నుంచి శాసనసభ్యురాలిగా కూడా పనిచేశారు.
- జలగం వెంగళరావు
జలగం వెంగళరావు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్కు ముఖ్యమంత్రిగా 1973 నుంచి 1978 వరకు పనిచేసిన కాంగ్రెస్ నాయకుడు. ఖమ్మం జిల్లా రాజకీయాల నుంచి ఎదిగి రాష్ట్ర హోంమంత్రిగా, కేంద్ర పరిశ్రమల మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ఆయన హయాంలోనే మూడు కొత్త విశ్వవిద్యాలయాలు ఏర్పడ్డాయి, తొలి ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు జరిగాయి.
- జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్
నందమూరి తారక రామారావు జూనియర్, మహానటుడు ఎన్.టి.రామారావు మనవడిగా జన్మించి సొంత ప్రతిభతో తెలుగు సినీ అగ్రనటుడిగా ఎదిగారు. అద్భుతమైన నృత్యం, శక్తివంతమైన నటనతో 'యంగ్ టైగర్'గా, 'మ్యాన్ ఆఫ్ మాసెస్'గా పేరుపొందారు. ఆర్ఆర్ఆర్ చిత్రంతో ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు సాధించారు.
- టంగుటూరి ప్రకాశం
టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు ఆంధ్రకేసరిగా ప్రసిద్ధి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ఆంధ్ర రాష్ట్ర తొలి ముఖ్యమంత్రి. సైమన్ కమిషన్ వ్యతిరేక ఆందోళనలో పోలీసు తుపాకులకు ఎదురొడ్డి నిలిచిన ధీశాలిగా చరిత్రలో నిలిచారు. మద్రాసు రాష్ట్ర ప్రధానిగా, ఆంధ్ర రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా తెలుగు ప్రజల అభివృద్ధికి విశేష కృషి చేశారు.
- టి.అంజయ్య
టంగుటూరి అంజయ్య ఆల్విన్ పరిశ్రమలో కూలీగా జీవితం ప్రారంభించి కార్మిక నాయకుడిగా ఎదిగి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ 7వ ముఖ్యమంత్రి అయిన అరుదైన నేత. కేంద్ర కార్మిక మంత్రిగానూ పనిచేసిన ఆయన 1980 నుంచి 1982 వరకు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు. ఆయన నిరాడంబరత, పంచాయితీరాజ్ సంస్థలకు ఎన్నికలు జరిపించడం వంటి చర్యలు ఆయనకు ప్రజాదరణ తెచ్చాయి.
- డి. రామానాయుడు
డి. రామానాయుడు తెలుగు సినిమా చరిత్రలో 'మూవీ మొఘల్'గా పేరొందిన ప్రఖ్యాత నిర్మాత, సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ వ్యవస్థాపకుడు. అత్యధిక చిత్రాలు నిర్మించిన వ్యక్తిగా గిన్నిస్ రికార్డు సాధించారు. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే, పద్మభూషణ్ పురస్కారాలు అందుకోవడంతో పాటు లోక్సభ సభ్యుడిగానూ సేవలందించారు.
- త్రిపురనేని రామస్వామి
కవిరాజుగా కీర్తి పొందిన త్రిపురనేని రామస్వామి హేతువాదాన్ని, మానవతావాదాన్ని తెలుగు సాహిత్యంలోకి తొలిసారిగా తీసుకువచ్చిన కవి, న్యాయవాది, సంఘసంస్కర్త. సూతపురాణం, శంబుకవధ వంటి రచనలతో మూఢనమ్మకాలను, కులవ్యవస్థను ప్రశ్నించారు. తెలుగులో సరళమైన వివాహవిధిని రూపొందించి స్వయంగా ఎన్నో పెళ్లిళ్లకు పౌరోహిత్యం వహించిన ఆచరణశీలి ఆయన.