← ప్రస్థానాలు

జీవిత చరిత్రలు

96 ప్రస్థానాలు · పేజీ 3/5

• జయసుధ

  'సహజనటి'గా పేరొందిన జయసుధ తెలుగు చిత్రసీమలో 300కు పైగా చిత్రాల్లో నటించిన ప్రముఖ నటి, రాజకీయ నాయకురాలు. ఐదు దశాబ్దాల కెరీర్‌లో తొమ్మిది నంది పురస్కారాలు, ఐదు ఫిల్మ్‌ఫేర్ సౌత్ అవార్డులు అందుకున్నారు. సికింద్రాబాద్ నియోజకవర్గం నుంచి శాసనసభ్యురాలిగా కూడా పనిచేశారు. మూలం

• జలగం వెంగళరావు

  జలగం వెంగళరావు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ముఖ్యమంత్రిగా 1973 నుంచి 1978 వరకు పనిచేసిన కాంగ్రెస్ నాయకుడు. ఖమ్మం జిల్లా రాజకీయాల నుంచి ఎదిగి రాష్ట్ర హోంమంత్రిగా, కేంద్ర పరిశ్రమల మంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ఆయన హయాంలోనే మూడు కొత్త విశ్వవిద్యాలయాలు ఏర్పడ్డాయి, తొలి ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు జరిగాయి. మూలం

• జూనియర్ ఎన్.టి.ఆర్

  నందమూరి తారక రామారావు జూనియర్, మహానటుడు ఎన్.టి.రామారావు మనవడిగా జన్మించి సొంత ప్రతిభతో తెలుగు సినీ అగ్రనటుడిగా ఎదిగారు. అద్భుతమైన నృత్యం, శక్తివంతమైన నటనతో 'యంగ్ టైగర్'గా, 'మ్యాన్ ఆఫ్ మాసెస్'గా పేరుపొందారు. ఆర్ఆర్ఆర్ చిత్రంతో ప్రపంచవ్యాప్త గుర్తింపు సాధించారు. మూలం

• టంగుటూరి ప్రకాశం

  టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు ఆంధ్రకేసరిగా ప్రసిద్ధి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, ఆంధ్ర రాష్ట్ర తొలి ముఖ్యమంత్రి. సైమన్ కమిషన్ వ్యతిరేక ఆందోళనలో పోలీసు తుపాకులకు ఎదురొడ్డి నిలిచిన ధీశాలిగా చరిత్రలో నిలిచారు. మద్రాసు రాష్ట్ర ప్రధానిగా, ఆంధ్ర రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా తెలుగు ప్రజల అభివృద్ధికి విశేష కృషి చేశారు. మూలం

• టి.అంజయ్య

  టంగుటూరి అంజయ్య ఆల్విన్ పరిశ్రమలో కూలీగా జీవితం ప్రారంభించి కార్మిక నాయకుడిగా ఎదిగి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ 7వ ముఖ్యమంత్రి అయిన అరుదైన నేత. కేంద్ర కార్మిక మంత్రిగానూ పనిచేసిన ఆయన 1980 నుంచి 1982 వరకు ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు. ఆయన నిరాడంబరత, పంచాయితీరాజ్ సంస్థలకు ఎన్నికలు జరిపించడం వంటి చర్యలు ఆయనకు ప్రజాదరణ తెచ్చాయి. మూలం

• డి. రామానాయుడు

  డి. రామానాయుడు తెలుగు సినిమా చరిత్రలో 'మూవీ మొఘల్'గా పేరొందిన ప్రఖ్యాత నిర్మాత, సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ వ్యవస్థాపకుడు. అత్యధిక చిత్రాలు నిర్మించిన వ్యక్తిగా గిన్నిస్ రికార్డు సాధించారు. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే, పద్మభూషణ్ పురస్కారాలు అందుకోవడంతో పాటు లోక్‌సభ సభ్యుడిగానూ సేవలందించారు. మూలం

• త్రిపురనేని రామస్వామి

  కవిరాజుగా కీర్తి పొందిన త్రిపురనేని రామస్వామి హేతువాదాన్ని, మానవతావాదాన్ని తెలుగు సాహిత్యంలోకి తొలిసారిగా తీసుకువచ్చిన కవి, న్యాయవాది, సంఘసంస్కర్త. సూతపురాణం, శంబుకవధ వంటి రచనలతో మూఢనమ్మకాలను, కులవ్యవస్థను ప్రశ్నించారు. తెలుగులో సరళమైన వివాహవిధిని రూపొందించి స్వయంగా ఎన్నో పెళ్లిళ్లకు పౌరోహిత్యం వహించిన ఆచరణశీలి ఆయన. మూలం

• దగ్గుబాటి వెంకటేష్

  దగ్గుబాటి వెంకటేష్ 'విక్టరీ వెంకటేష్'గా పేరుగాంచిన తెలుగు సినిమా అగ్ర కథానాయకుడు; ప్రఖ్యాత నిర్మాత డి. రామానాయుడు కుమారుడు. కుటుంబ కథా చిత్రాల నుంచి యాక్షన్, హాస్య చిత్రాల వరకు వైవిధ్యభరిత పాత్రలతో 70కి పైగా సినిమాల్లో నటించారు. పలు నంది, ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలు ఆయనను వరించాయి. మూలం

• దామోదరం సంజీవయ్య

  దామోదరం సంజీవయ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండవ ముఖ్యమంత్రి, దేశంలోనే తొలి దళిత ముఖ్యమంత్రిగా చరిత్ర సృష్టించిన నేత. కర్నూలు జిల్లా పెద్దపాడులో నిరుపేద కుటుంబంలో పుట్టి కష్టపడి చదివి న్యాయవాదిగా, రాజకీయవేత్తగా ఎదిగారు. అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీకి రెండుసార్లు అధ్యక్షత వహించిన తొలి దళిత నాయకుడిగానూ ఆయన గుర్తింపు పొందారు. మూలం

• దాశరథి కృష్ణమాచార్య

  నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ అని నినదించిన దాశరథి కృష్ణమాచార్య నిజాం నిరంకుశ పాలనను కవిత్వంతో ఎదిరించిన అగ్నిధార కవి. జైలు గోడలపై బొగ్గుతో పద్యాలు రాసి తెలంగాణ విముక్తి పోరాటానికి అక్షర సేనాని అయ్యారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆస్థాన కవిగా, వందలాది సినీ గీతాల రచయితగా తెలుగు సాహిత్యంపై చెరగని ముద్ర వేశారు. మూలం

• దాసరి నారాయణరావు

  దాసరి నారాయణరావు తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమలో దర్శకరత్నగా పేరొందిన దర్శకుడు, నిర్మాత, రచయిత, రాజకీయ నాయకుడు. 150కి పైగా చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించి అత్యధిక చిత్రాల దర్శకుడిగా రికార్డు సృష్టించారు. సామాజిక సమస్యలను తెరపై ప్రతిబింబిస్తూ ఎన్నో పురస్కారాలు అందుకొని, కేంద్ర మంత్రిగానూ సేవలందించారు. మూలం

• దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య

  దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్య 'ఆంధ్ర రత్న' బిరుదు పొందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, వక్త, కవి, గాయకుడు. చీరాల-పేరాల పన్నుల నిరాకరణ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించి చరిత్రలో నిలిచారు. జానపద కళారూపాల పునరుద్ధరణకు, గ్రంథాలయ ఉద్యమ వ్యాప్తికి కూడా ఎంతో కృషి చేశారు. మూలం

• దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్

  దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ స్వాతంత్ర్య సమరయోధురాలు, న్యాయవాది, సంఘ సంస్కర్తగా తెలుగు నాట మహిళాభ్యున్నతికి ఎనలేని సేవ చేసిన మహనీయురాలు. చెన్నై, హైదరాబాదులలో ఆంధ్ర మహిళా సభలను స్థాపించి, రాజ్యాంగ సభలోనూ ప్రణాళికా సంఘంలోనూ సభ్యురాలిగా పనిచేశారు. సామాజిక సేవా రంగంలో ఆమె కృషికి గుర్తుగా 'మదర్ ఆఫ్ సోషల్ సర్వీస్' అని పిలుస్తారు. మూలం

• దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి

  ఆంధ్రా షెల్లీగా ప్రసిద్ధులైన దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి తెలుగు భావకవిత్వ యుగానికి ప్రధాన ప్రతినిధి. కృష్ణపక్షం వంటి కావ్యాలతో తెలుగు కవిత్వంలో లాలిత్యానికి, ఆత్మాశ్రయ భావుకతకు కొత్త అందాలు అద్దారు. మల్లీశ్వరితో మొదలుపెట్టి సినిమా పాటకు కావ్య గౌరవం తెచ్చిన గేయ రచయితగా, ఆకాశవాణి నాటికల రూపశిల్పిగా కూడా ఆయన చిరస్మరణీయులు. మూలం

• నందమూరి తారక రామారావు

  నందమూరి తారక రామారావు తెలుగు చలనచిత్ర రంగంలో పౌరాణిక, జానపద, సాంఘిక పాత్రలతో చెరగని ముద్ర వేసిన మహానటుడు. సుమారు 300 చిత్రాల్లో నటించిన ఆయన 1982లో తెలుగుదేశం పార్టీని స్థాపించి నాలుగు పర్యాయాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేశారు. తెలుగువారి ఆత్మగౌరవ నినాదంతో రాష్ట్ర రాజకీయాల దిశను మార్చిన నేతగా ఆయన చిరస్మరణీయులు. మూలం

• నందమూరి బాలకృష్ణ

  నందమూరి బాలకృష్ణ తెలుగు సినిమా అగ్ర కథానాయకుల్లో ఒకరు, ఎన్టీ రామారావు కుమారుడు. బాలనటుడిగా ప్రారంభించి వంద చిత్రాలకు పైగా నటించి పౌరాణిక, జానపద, సాంఘిక పాత్రలతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు. నటనతో పాటు హిందూపురం ఎమ్మెల్యేగా రాజకీయాల్లోనూ కొనసాగుతున్నారు. మూలం

• నారా చంద్రబాబునాయుడు

  నారా చంద్రబాబునాయుడు తెలుగుదేశం పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు, తెలుగు రాష్ట్రాల చరిత్రలో అత్యధిక కాలం ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన నేత. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను 1995 నుంచి 2004 వరకు పాలించి హైదరాబాద్‌ను ఐటీ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దడంలో కీలకపాత్ర పోషించారు. విభజన అనంతరం నవ్యాంధ్రకు తొలి ముఖ్యమంత్రిగా, 2024లో నాలుగోసారి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. మూలం

• నీలం సంజీవరెడ్డి

  నీలం సంజీవరెడ్డి ఆంధ్రప్రదేశ్ తొలి ముఖ్యమంత్రిగా, రెండుసార్లు లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా, భారత ఆరవ రాష్ట్రపతిగా సేవలందించిన అరుదైన నేత. స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో జైలు జీవితం గడిపిన ఆయన అనంతపురం జిల్లాకు చెందినవారు. పోటీ లేకుండా ఏకగ్రీవంగా రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికైన ఏకైక వ్యక్తిగా భారత చరిత్రలో నిలిచారు. మూలం

• పద్మనాభం

  బసవరాజు వెంకట పద్మనాభరావు పద్మనాభంగా తెలుగు తెరపై ఆరు దశాబ్దాలు హాస్యం పండించిన నటుడు, నిర్మాత, దర్శకుడు. 400కి పైగా చిత్రాల్లో నటించిన ఆయన రేఖా అండ్ మురళి ఆర్ట్స్ సంస్థ ద్వారా నిర్మాతగానూ రాణించారు. గాయకుడు ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యాన్ని సినీరంగానికి పరిచయం చేసింది ఆయనే. మూలం

• పవన్ కళ్యాణ్

  పవన్ కళ్యాణ్ తెలుగు సినీ కథానాయకుడు, జనసేన పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు; మెగాస్టార్ చిరంజీవి సోదరుడు. 'పవర్ స్టార్'గా అభిమానుల ఆదరణ పొందిన ఆయన వరుస విజయ చిత్రాలతో యువతకు ఐకాన్‌గా నిలిచారు. సినిమాల నుంచి రాజకీయాల్లోకి వచ్చి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉప ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. మూలం