గుఱ్ఱం జాషువా

ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలో సామాజిక ప్రయోజనాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకున్న మహాకవి గుఱ్ఱం జాషువా. కుల వివక్ష వల్ల ఎదురైన అవమానాలను కవిత్వాన్నే ఆయుధంగా మలుచుకుని ఎదిరించిన ఆయన 'గబ్బిలం', 'ఫిరదౌసి' వంటి కావ్యాలతో చిరస్థాయిగా నిలిచారు. 'నవయుగ కవిచక్రవర్తి'గా ప్రసిద్ధి చెందిన జాషువా పద్మభూషణ్ పురస్కారం కూడా అందుకున్నారు.

1. 1895 సెప్టెంబరు 28

   నవయుగ కవిచక్రవర్తి గుఱ్ఱం జాషువా పల్నాడు జిల్లా వినుకొండ మండలం చాట్రగడ్డపాడులో జన్మించారు.

2. 1910

   గుఱ్ఱం జాషువా మేరీని వివాహం చేసుకున్నారు.

3. 1915

   గుఱ్ఱం జాషువా రాజమండ్రిలో సినిమా వాచకుడిగా పనిచేయడం ప్రారంభించారు.

4. 1919

   గుఱ్ఱం జాషువా తొలి రచన 'రుక్మిణీ కళ్యాణం' వెలువడింది.

5. 1928

   గుఱ్ఱం జాషువా గుంటూరు ఉన్నత పాఠశాలలో తెలుగు పండితుడిగా చేరారు.

6. 1932

   గుఱ్ఱం జాషువా ప్రసిద్ధ కావ్యం 'ఫిరదౌసి' వెలువడింది.

7. 1941

   గుఱ్ఱం జాషువా సర్వోత్తమ రచనగా పేరొందిన 'గబ్బిలం' కావ్యం వెలువడింది.

8. 1948

   మహాత్మా గాంధీ మరణవార్త విని గుఱ్ఱం జాషువా 'బాపూజీ' స్మృత్యంజలి రచించారు.

9. 1957

   గుఱ్ఱం జాషువా మద్రాసు రేడియో కేంద్రంలో కార్యక్రమ నిర్మాతగా పనిచేయడం ప్రారంభించారు.

10. 1958

    గుఱ్ఱం జాషువా 'క్రీస్తు చరిత్ర' కావ్యం వెలువడింది.

11. 1964

    గుఱ్ఱం జాషువాకు 'క్రీస్తు చరిత్ర' రచనకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.

12. 1964

    గుఱ్ఱం జాషువా ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యుడిగా నియమితులయ్యారు.

13. 1970

    ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం గుఱ్ఱం జాషువాను 'కళాప్రపూర్ణ' బిరుదుతో సత్కరించింది.

14. 1970

    భారత ప్రభుత్వం గుఱ్ఱం జాషువాకు పద్మభూషణ్ పురస్కారం అందజేసింది.

15. 1971 జూలై 24

    'గబ్బిలం' కావ్య రచయిత, మహాకవి గుఱ్ఱం జాషువా గుంటూరులో మరణించారు.

16. 1995

    ఆంధ్రప్రదేశ్ దళిత సంఘాలు గుఱ్ఱం జాషువా జన్మ శతాబ్ది ఉత్సవాలను నిర్వహించడం ప్రారంభించాయి.

17. 2002

    జాషువా ఫౌండేషన్ సాహిత్య పురస్కారం అస్సామీ కవి నిల్మనీ ఫుఖాన్‌కు లభించింది.

18. 2012 సెప్టెంబరు 28

    తెలుగు అకాడమీ జాషువా పరిశోధనా కేంద్రం 'జాషువా విశిష్ట సాహిత్య పురస్కారా'న్ని కవి ఎండ్లూరి సుధాకర్‌కు బహూకరించింది.

19. 2013 సెప్టెంబరు 28

    గుఱ్ఱం జాషువా 118వ జన్మతిథి సందర్భంగా తెలుగు అకాడమీ జాషువా పేరిట మూడు సాహిత్య పురస్కారాలు ప్రదానం చేసింది.