కొండా వెంకటప్పయ్య (Konda Venkatappayya)

1866 ఫిబ్రవరి 22

ఆంధ్ర రాష్ట్రోద్యమ ఆద్యుడు, దేశభక్త కొండా వెంకటప్పయ్య పాత గుంటూరులో జన్మించారు. మూలం

1902

కొండా వెంకటప్పయ్య కృష్ణా పత్రిక ప్రచురణను ప్రారంభించి 1905 వరకు నిర్వహించారు. మూలం

1910

బందరులో జాతీయ కళాశాలను కొండా వెంకటప్పయ్య ప్రారంభోత్సవం చేశారు. మూలం

1912

నిడదవోలు మహాసభలో కొండా వెంకటప్పయ్య సలహాపై ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటుపై తొలి మంతనాలు జరిగాయి. మూలం

1913

కొండా వెంకటప్పయ్య సలహా మేరకు బాపట్లలో మొదటి ఆంధ్ర మహాసభ జరిగింది. మూలం

1917

నెల్లూరులో జరిగిన ఆంధ్ర మహాసభకు కొండా వెంకటప్పయ్య అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికై ఆంధ్రరాష్ట్ర సాధనకు నిర్దిష్ట కార్యక్రమం రూపొందించారు. మూలం

1918

ప్రత్యేక ఆంధ్రరాష్ట్ర కాంగ్రెసు కమిటీ ఏర్పడగా కొండా వెంకటప్పయ్య దానికి తొలి కార్యదర్శి అయ్యారు. మూలం

1921 మార్చి 31

కొండా వెంకటప్పయ్య కృషితో బెజవాడలో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ మహాసభలు ప్రారంభమయ్యాయి; గాంధీజీ ఆంధ్ర పర్యటన ఆయన ఆధ్వర్యంలోనే సాగింది. మూలం

1922

కడలూరు జైలులో ఉండగా కొండా వెంకటప్పయ్య 'డచ్ రిపబ్లిక్' గ్రంథాన్ని తెలుగులోకి అనువదించారు. మూలం

1923

కాకినాడ మహాసభల సందర్భంగా కొండా వెంకటప్పయ్యను అఖిల భారత కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నుకున్నారు. మూలం

1930

ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నందుకు కొండా వెంకటప్పయ్యకు జైలుశిక్ష విధించారు. మూలం

1933

గాంధీజీ ఆంధ్రలో సాగించిన హరిజన యాత్రలో కొండా వెంకటప్పయ్య నిమగ్నులై సేవలందించారు. మూలం

1937

మద్రాసు శాసనసభకు ఎన్నికైన కొండా వెంకటప్పయ్య భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల విభజన తీర్మానాన్ని ఏకగ్రీవంగా నెగ్గించారు. మూలం

1942

క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నందుకు కొండా వెంకటప్పయ్యకు జైలుశిక్ష విధించారు. మూలం

1947

స్వాతంత్ర్యానంతరం పెరిగిన అవినీతిపై కొండా వెంకటప్పయ్య గాంధీజీకి నిర్మొహమాటంగా లేఖ రాశారు. మూలం

1949 ఆగస్టు 15

దేశభక్త కొండా వెంకటప్పయ్య దేశ స్వాతంత్ర్య పుణ్యదినాన స్వర్గస్థులయ్యారు. మూలం