చిత్తూరు నాగయ్య

చిత్తూరు నాగయ్యగా ప్రసిద్ధుడైన ఉప్పలదడియం నాగయ్య తెలుగు, తమిళ చిత్రసీమల్లో నటుడు, గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు, దర్శక నిర్మాతగా బహుముఖ ప్రతిభ చూపిన మహానటుడు. పోతన, త్యాగయ్య, వేమన, రామదాసు వంటి పాత్రలతో ప్రేక్షకుల హృదయాల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచారు. దక్షిణ భారతదేశంలో పద్మశ్రీ అందుకున్న తొలి నటుడు ఆయనే.

1904 మార్చి 28

ప్రఖ్యాత నటుడు, గాయకుడు చిత్తూరు నాగయ్య గుంటూరు జిల్లా రేపల్లెలో జన్మించారు.
1911

చిత్తూరు నాగయ్య కుటుంబం జీవనోపాధి కోసం కుప్పం నుంచి చిత్తూరుకు తరలి వెళ్ళింది.
1926

న్యాయవాది ఎస్. శ్రీనివాస అయ్యంగార్ వెంట నాగయ్య గౌహతిలో జరిగిన కాంగ్రెస్ మహాసభలకు హాజరై దేశభక్తి గీతాలు ఆలపించారు.
1930

స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్న నాగయ్య ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాలుపంచుకుని జైలుకు వెళ్ళారు.
1932

నాగయ్య జాతీయ కాంగ్రెస్‌లో స్వయంసేవకుడిగా చేరి గుమాస్తా ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేశారు.
1938

గృహలక్ష్మి చిత్రంతో నాగయ్య సినీరంగ ప్రవేశం చేశారు; అందులో ఆయన పాడిన 'కల్లు మానండోయ్ బాబూ' పాట ఆంధ్రదేశమంతటా మారుమోగింది.
1939

వాహినీ వారి వందేమాతరం చిత్రంలో నాగయ్య కథానాయకుడిగా నటించి సంగీతం కూడా సమకూర్చారు; చిత్రం ఘనవిజయం సాధించింది.
1940

సుమంగళి చిత్రంలో నాగయ్య నటనకు ముగ్ధుడైన బాబురావు పటేల్ ఆయనను 'పాల్ ముని ఆఫ్ ఇండియా'గా కీర్తించారు.
1941

నాగయ్య కథానాయకుడిగా నటించిన దేవత చిత్రం విడుదలై పలు కేంద్రాల్లో రజతోత్సవాలు జరుపుకుంది.
1942

భక్త పోతన చిత్రంలో పోతన పాత్రలో నాగయ్య నటన అఖండ ప్రశంసలు అందుకుంది.
1946

త్యాగయ్య చిత్రంతో నాగయ్య దర్శకుడిగా మారారు; త్యాగరాజు పాత్రలో ఆయన నటనకు 'అభినవ త్యాగరాజు' బిరుదు లభించింది.
1947

యోగి వేమన చిత్రంలో వేమన పాత్ర పోషించిన నాగయ్యకు, వాహినీ సంస్థకు గొప్ప పేరు వచ్చింది.
1953

నా ఇల్లు చిత్రాన్ని నాగయ్య తెలుగు, తమిళ భాషల్లో నిర్మించి నాయక పాత్రతో పాటు దర్శకత్వం, సంగీత దర్శకత్వం నిర్వహించారు.
1964

నాగయ్య రచించి, దర్శకత్వం వహించి, నటించిన రామదాసు చిత్రం విడుదలై ఉత్తమ తెలుగు చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం అందుకుంది.
1965

భారత ప్రభుత్వం నాగయ్యను పద్మశ్రీతో సత్కరించింది; ఈ గౌరవం పొందిన తొలి దక్షిణ భారత నటుడు ఆయనే.
1973 డిసెంబరు 30

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి, పద్మశ్రీ గ్రహీత చిత్తూరు నాగయ్య మద్రాసులో కన్నుమూశారు.