జీవిత చరిత్రలు

పి.వి.నరసింహారావు (PV Narasimha Rao)

1921 – 2004

పాములపర్తి వేంకట నరసింహారావు భారత ప్రధానమంత్రి పదవిని చేపట్టిన ఏకైక తెలుగువాడు, ఆర్థిక సంస్కరణల పితామహుడిగా పేరొందిన రాజనీతిజ్ఞుడు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా, పలు కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖల అధిపతిగా సుదీర్ఘ అనుభవం గడించి 1991లో మైనారిటీ ప్రభుత్వాన్ని ఐదేళ్ళు విజయవంతంగా నడిపించారు. 17 భాషలు తెలిసిన బహుభాషావేత్తగా, రచయితగా కూడా ఆయన ప్రసిద్ధులు. మూలం

• జయంతి జూన్ 28 →
• వర్ధంతి డిసెంబరు 23 →

కాలక్రమం

1. 1921 జూన్ 28

   పి.వి.నరసింహారావు వరంగల్ జిల్లా నర్సంపేట మండలం లక్నేపల్లి గ్రామంలో జన్మించారు. మూలం

2. 1938

   నిజాం నిషేధాన్ని ధిక్కరించి వందేమాతరం పాడిన పి.వి.నరసింహారావు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి బహిష్కరణకు గురయ్యారు. మూలం

3. 1951

   పి.వి.నరసింహారావు అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ సభ్యుడిగా ఎంపికయ్యారు. మూలం

4. 1957

   పి.వి.నరసింహారావు మంథని నియోజకవర్గం నుంచి శాసనసభకు ఎన్నికై రాజకీయ జీవితం ప్రారంభించారు. మూలం

5. 1962

   పి.వి.నరసింహారావు ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గంలో తొలిసారి మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. మూలం

6. 1968

   పి.వి.నరసింహారావు ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలుగు అకాడమీ అధ్యక్షుడయ్యారు; 1974 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. మూలం

7. 1970 జూలై 1

   పి.వి.నరసింహారావు సతీమణి సత్యమ్మ కన్నుమూశారు. మూలం

8. 1971 సెప్టెంబరు 30

   పి.వి.నరసింహారావు ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టారు. మూలం

9. 1972

   ముఖ్యమంత్రిగా పి.వి.నరసింహారావు శాసనసభ ఎన్నికల్లో 70 శాతం టికెట్లు వెనుకబడిన వర్గాలకు ఇచ్చి చరిత్ర సృష్టించారు. మూలం

10. 1973 జనవరి 8

    జై ఆంధ్ర ఉద్యమ నేపథ్యంలో ముఖ్యమంత్రి పి.వి.నరసింహారావు మంత్రివర్గ పునర్వ్యవస్థీకరణ చేశారు. మూలం

11. 1980

    పి.వి.నరసింహారావు కేంద్ర విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. మూలం

12. 1983

    అలీన దేశాల శిఖరాగ్ర సదస్సులో స్పానిష్‌లో ప్రసంగించి పి.వి.నరసింహారావు క్యూబా అధ్యక్షుడు కాస్ట్రోను అబ్బురపరిచారు. మూలం

13. 1991 మే 29

    పి.వి.నరసింహారావు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. మూలం

14. 1991

    రాజీవ్ గాంధీ హత్యానంతరం పి.వి.నరసింహారావు భారత ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించి ఆర్థిక సంస్కరణలకు శ్రీకారం చుట్టారు. మూలం

15. 1991

    నంద్యాల ఉప ఎన్నికలో పి.వి.నరసింహారావు రికార్డు స్థాయిలో ఐదు లక్షల ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి గిన్నిస్ బుక్‌లో చోటు సాధించారు. మూలం

16. 1992 డిసెంబరు 6

    పి.వి.నరసింహారావు ప్రధానిగా ఉండగా అయోధ్యలో బాబ్రీ మసీదు కూల్చివేత జరిగింది. మూలం

17. 1992

    ప్రధాని పి.వి.నరసింహారావు ఇజ్రాయెల్‌తో దౌత్య సంబంధాలను బహిరంగపరిచి ఢిల్లీలో రాయబార కార్యాలయానికి అనుమతించారు. మూలం

18. 1993 మార్చి 12

    బొంబాయిలో బాంబు పేలుళ్లు జరిగాయి; తర్వాత ప్రధాని పి.వి.నరసింహారావు చేపట్టిన సంక్షోభ నిర్వహణ ప్రశంసలు అందుకుంది. మూలం

19. 1994

    పి.వి.నరసింహారావు హయాంలో నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ కంప్యూటర్ ఆధారిత ట్రేడింగ్ వ్యవస్థగా ప్రారంభమైంది. మూలం

20. 1998

    పి.వి.నరసింహారావు బలోపేతం చేసిన అణు కార్యక్రమం పోఖ్రాన్ అణు పరీక్షలకు పునాది వేసిందని వాజ్‌పేయి ప్రకటించారు. మూలం

21. 2000 సెప్టెంబరు 29

    జేఎంఎం కేసులో ప్రత్యేక కోర్టు పి.వి.నరసింహారావును దోషిగా ప్రకటించింది; తరువాత హైకోర్టు నిర్దోషిగా తేల్చింది. మూలం

22. 2004 డిసెంబరు 8

    మాజీ ప్రధాని పి.వి.నరసింహారావు గుండెపోటుకు గురై ఢిల్లీ ఎయిమ్స్‌లో చేరారు (కొన్ని మూలాలు గుండెపోటు తేదీని డిసెంబరు 9గా పేర్కొంటాయి). మూలం 1 మూలం 2 మూలం 3

23. 2004 డిసెంబరు 23

    మాజీ ప్రధానమంత్రి పి.వి.నరసింహారావు కన్నుమూశారు. మూలం

24. 2009 అక్టోబరు 19

    హైదరాబాదులో పి.వి.నరసింహారావు ఎక్స్‌ప్రెస్ వే ప్రారంభమైంది. మూలం

25. 2015

    ఢిల్లీ ఏక్తా స్థల్‌లో పి.వి.నరసింహారావు స్మారక చిహ్నం ఏర్పాటైంది. మూలం

26. 2016

    పి.వి.నరసింహారావు జీవితంపై వినయ్ సీతాపతి రాసిన హాఫ్ లయన్ పుస్తకం విడుదలైంది. మూలం

27. 2020 జూన్ 28

    పి.వి.నరసింహారావు శత జయంతి ఉత్సవాలను హైదరాబాదు పీవీ జ్ఞానభూమిలో ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ప్రారంభించారు. మూలం

28. 2021 జూన్ 28

    నెక్లెస్ రోడ్డులో 26 అడుగుల పి.వి.నరసింహారావు కాంస్య విగ్రహాన్ని గవర్నర్, ముఖ్యమంత్రి ఆవిష్కరించారు. మూలం

29. 2024 ఫిబ్రవరి 9

    పి.వి.నరసింహారావుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం మరణానంతరం భారతరత్న పురస్కారం ప్రకటించింది. మూలం